Ervaringen
In gesprek met Gijs Bruinsma, een van de organisatoren van Expedition Masai
‘Ik heb nog nooit zulke overweldigende natuur ervaren’
Een heel bijzonder deel van Afrika
‘Ik ben ook in andere delen van Afrika geweest, maar nergens heb ik me zo verbonden gevoeld met het landschap en de natuur als in de regio Crater Highlands in Noord-Tanzania, het gebied waar Expedition Masai doorheen voert.
Het bijzondere is dat je elke dag een heel andere wandeling maakt. En een heel ander deel van deze bijzondere gebied beleeft.’
Van weelderig groen naar roze flamingo’s
‘Op dag 1 gaan we op safari in de Ngorongoro Krater. Dat is een geweldige start van de expeditie. Hier zie je, in een weelderig groen landschap, alle bekende Afrikaanse grote wilde dieren. Naarmate de week vordert wordt het warmer en dus ook zwaarder. Maar daar raak je ook elke dag een beetje meer aan gewend. Op de volgende dagen lopen we door droge savannes, mysterieuze zoutlandschappen en naar de bodem van het kratermeer, helemaal roze van de flamingo’s’.
Direct contact met Masai
‘Wat Expedition Masai óók zo bijzonder maakt, is dat we overnachten in tenten of lodges vlakbij Masai-dorpen. We leren hun leefwijze van dichtbij kennen en wandelen, samen met Masai-gidsen, over paden die door andere toeristen niet gebruikt worden. Toen ik daar was om de Expedition Masai voor te bereiden, vond ik het contact met de lokale bevolking heel plezierig. Het is onmogelijk om diepgaande gesprekken te hebben, de Masai in deze streek spreken meestal hoogstens gebrekkig Engels en verder hun eigen talen en Swahili. Maar toch is het niet moeilijk om in contact te komen. Over hun dagelijks leven, familie, het land en de dieren kun je met handen en voeten prima communiceren.’
Lokale koks zorgen voor het eten
‘De Masai leven in deze streek in kraals, omheinde groepjes hutten van klei en takken. Soms zijn er grotere dorpen die bestaan uit meerdere van deze kraals. Als je een dorp of kraal nadert, heb je meestal meteen contact met de vrouwen die allerlei kleurige sieraden te koop aanbieden. Ze zijn zeker gewend aan toeristen, maar absoluut niet aan massatoerisme. Met de Expeditie wordt er voor ons gekookt door lokale koks, die ook ervaring hebben met toeristen en westers eten. Met hen kom je als expeditie-lid ook heel makkelijk in contact. En de Movaro Lodge, waar we twee nachten overnachten, wordt helemaal gerund door Masai, die graag in het Engels in gesprek gaan met hun gasten.’
De eerste basale dokterspost is er al
‘Een echt hoogtepunt vond ik het bezoek aan de dokterspost die al gerealiseerd is door dokter Penny Aeberhard en haar lokale partners. Die post ligt echt in the middle of nowhere. Het leek eerst uitgestorven. Maar dat was toch niet zo. Wij gingen er met een jeep naartoe en onmiddellijk kwamen een paar Masai-vrouwen op de auto af om even in de spiegels te kijken. Daar moesten we dan samen met hen even om lachen.
De dokterspost zelf is heel basaal, een ruimte bij een schooltje. Maar alle essentiële zaken zijn er: een koelbox, vaccinatie-materiaal, communicatie-apparatuur en nog wat medische apparatuur om foto’s te maken en diagnoses te stellen. Daar kun je zien met hoe relatief simpele middelen al een enorme vooruitgang betekenen. Daarmee maakt Expedition Masai echt een verschil in het leven van de Masai.’
Een volk met gratie en waardigheid
‘De trots van de Masai voel je overal. Hoe arm ze ook zijn: ze bewegen zich met een ongelofelijke gratie en waardigheid. Ze dwingen respect af. De Masai willen graag dat er meer toeristen komen, en dan zeker duurzaam toerisme zoals Expedition Masai, waarbij heel zorgvuldig wordt omgegaan met het land en de eigen cultuur. Ze waarderen het ook als toeristen wandelen. Dat gebeurt niet zo vaak, maar het is voor de Masai dé manier om zich te verplaatsen. Ze vinden het mooi als anderen dat ook doen. En wat is er duurzamer dan wandelen?’
Een onvergetelijke ervaring
‘Het is alweer een paar maanden geleden dat ik in Noord-Tanzania was. Maar ik denk nog vaak aan die overweldigende natuur en die ongelofelijke , pikdonkere nachten. Wát een ervaring! Iedereen met gevoel voor Afrika zou mee moeten gaan met Expedition Masai. Ik garandeer je een ervaring die je nooit meer vergeet.’
In gesprek met Hans Geels, een van de mannen van Stichting Doktari
‘Laat je raken door het échte Afrika’
De liefde voor Afrika is besmettelijk
‘Ik kom uit de natuurbeschermingshoek. Heb jaren gewerkt bij het Wereld Natuur Fonds en wilde dieren in hun natuurlijke omgeving boeien mij enorm. Ik ben verschillende keren in het gebied van Expedition Masai geweest. Een moeilijk definieerbaar land, met heel veel verschillende landschappen. Dat maakt het ook zo boeiend. Ik ben vaak in Afrika geweest, ondermeer op bezoek bij de beroemde Nederlandse natuurfilmer Hugo van Lawick. Een man die gegrepen was door Afrika. En die liefde is besmettelijk. ’
Het paradijs bestáát
‘Als je op de rand van de Ngorongoro Crater staat zie je het paradijs. Alles wat je je kunt voorstellen bij het term “paradijs” ligt dáár voor je. Een ware Hof van Eden: weelderig groen, met alle Afrikaanse wilde dieren die je je maar kunt bedenken. Behalve giraffes zie je hier álles: olifanten, leeuwen, zebra’s, cheetah’s. Een spectaculair landschap. Dat maakt Expedition Masai ook zo bijzonder: je loopt in een week door totaal verschillende landschappen. En het is allemaal onmiskenbaar Afrika.’
Eén dokterspost is er al
‘Expedition Masai is ongelofelijk afwisselend. Je loopt van deze vruchtbare krater naar Lake Natron, óók prachtig, maar heel anders: droog en onherbergzaam. Lake Natron is een zoutmeer: een maanachtig landschap met ongelofelijke kleuren. Daar bezoeken we de gezondheidspost die dankzij steun van Stichting Doktari al opgezet is. Daar krijgen de expeditieleden een goede indruk van waar het om gaat in dit uitgestrekte gebied: geen state of the art medische post, maar alleen het hoogst noodzakelijke. Deze post is gehuisvest in een deel van een schooltje. Een dak, wat mobiele communicatie- en röntgen-apparatuur, dat is alles. En dat is genoeg! Met de opbrengst Expedition Masai hopen we er nog eentje te kunnen opzetten én allerlei noodzakelijke voorzieningen rondom Wosiwosi en Makat te kunnen financieren.’
Simpele dokterspost met veel effect
‘In deze simpele dokterspost kan een gezondheidswerker basisgezondheidszorg uitvoeren. Als het nodig is, kan hij of zij contact maken met het ziekenhuis in Arusha. Vroeger moesten de Masai drie dagen lopen om bij het ziekenhuis in Arusha te komen. Nu kunnen de meeste diagnoses en behandelingen in deze heel elementaire dokterspost afgehandeld worden. Ernstige gevallen worden zo snel mogelijk per helikopter naar Arusha vervoerd. Voor de gezondheidswerker is er een motor, om heel snel de enorme afstanden te kunnen afleggen.’
Trots, hard en macho
‘De Masai zijn een natuurvolk. Trots, zelfvoorzienend en onafhankelijk. Een jagers- en nomadencultuur: hard en macho. Helaas is hun voeding nogal eenzijdig: vlees, bloed en melk. Ze drinken zout water, ook niet gezond .Dat zorgt voor allerlei aandoeningen. Een ander probleem is HIV en Aids. Ook daarvoor zijn de doktersposten belangrijk: er wordt voorlichting gegeven en hulp- en voorbehoedsmiddelen verstrekt. De kindersterfte is immens, ook daar kan met relatief simpele middelen heel veel winst behaald worden.’
Overleven in een hard klimaat
‘De Masai die rond Lake Natron leven, zijn elke dag aan het óverleven in dit harde, droge klimaat. Veel Masai vertrekken naar grote steden, om daar een ontworteld en onzeker bestaan te leiden. Maar de Masai rond Lake Natron, willen blijven. En leven volgens hun eeuwenoude tradities. Voor ons als Stichting Doktari is het simpel: als ze blijven, helpen wij ze overleven met basis-gezondheidszorg. Met als insteek dat ze uiteindelijk zichzelf moeten redden. Daarom worden er ook zoveel mogelijk activiteiten uitgevoerd door lokale artsen en partners.’
Stichting Doktari: geïnspireerd door Penny Aeberhard
‘Samen met Chiem van Houweninge en Peter Heres heb ik een paar jaar geleden Stichting Doktari opgericht. We waren op een van onze reizen door Afrika in contact gekomen met Penny Aeberhard, een Britse arts met heel veel kennis van en ervaring in Afrika. Penny’s zoon Matthew Aeberhard heeft samen met zijn vrouw een prachtige film gemaakt over de flamingo’s in Noord-Tanzania: The Crimson Wing (2008). Penny Aeberhard vertelde hoe haar dochter en schoonzoon tijdens het filmen voortdurend werden benaderd door Masai, Konden zij misschien even deze wond hechten? Konden ze iets doen aan de infectie na een beet van een wild dier? Konden ze even naar de baby kijken?’
Veel aandacht voor dieren, niet voor mensen
‘Het werd de familie Aeberhard snel duidelijk dat er in dit gebied heel veel geregeld is voor wilde dieren en helemaal niets voor mensen. Dát wilde Penny Aeberhard graag aanpakken. En Stichting Doktari helpt haar daar graag bij. Penny heeft een duidelijk visie hoe ze de problemen van de Masai met heel simpele middelen kan verhelpen. Haar kennis en enthousiasme zijn voor ons heel inspirerend. Wij hopen dat alle deelnemers aan Expedition Masai net zo gegrepen zullen worden als wij, als ze Penny’s eerste dokterspost bezoeken.’
Over niet-toeristische routes
‘Het bijzondere van Expedition Masai is dat je loopt over paden en routes waar normaal gesproken geen toeristen komen. Je komt heel dichtbij het leven van de Masai. De normale toeristenroutes lopen via grotere wegen van Arusha naar de Crater. De meeste toeristen slaan het echte Afrika over. Omdat Expedition Masai over voetpaden gaat, kom je op heel afgelegen plaatsen. Ik kan het iedereen aanraden. Laat je raken door Afrika. Door deze spectaculaire landschappen en hun bijzondere bewoners. Deze reis zal je leven veranderen!’